Great Himalaya Trail 2016 (Day-13) Tumling To Okharthala(Humla)

Day-13

Great Himalaya Trail  2016

Tumling To Okharthala

24July 2016

न्यानुला पासमा हामी 

राती २ बजे दाईहरु जाने हो लाप्चा पास  मालिक र ड्राईभरले हाम्रो निन्द्रा खलबलाउदै भन्यौ। हामी नजाने। किशोर  सर र बिशाल भान्जा सुत्दै थिए। तुम्लिङ्गको को कलिलो बिहानको वतावरण हेर्न निस्के म । चिसो वतावरण थियो। खुल्ला आकास थियो।शिखरमा हिँउ टल्लकेको थियो। म एक्लै रमाउँदै थिए। आधा घण्टा पछि किशोर सर र बिशाल भान्जा पनि हेर्न निस्किए। हामी औधी रमायौ। लामा दाईले भोटे चिया ल्याई दिनु भयो। चिसो सिरेटोमा चौरीहरु पुच्छर हल्लाउदै थिए। नेपाल दुरसंचारका २ जना ईञ्जिनिएर हिजो अर्को होटलमा बसेका रहेछ। उहाँहरु पनि हामी संग गफगाफ गर्न आउनु भयो। भोटे चियामा ऊवाँको सातु घोलेर खायौ। वाई वाईको सुप पनि बजायौ । ज्यान तातो र डम्म पेट बनायौ।

रु 9000 तिरी न्यानुला पास सम्म गाडि चल्ने भएकाले हिजोकै कवाडि ट्रकमा हिड्यौ 0730Hrs । तलुङको फाँटमा मनमोहक हिमताल देख्यौ। फाँटमा चौरी घोडा जोक्पे भेडा च्याङ्ग्रा चरिरहेका थिए। यहाको दृष्य देख्दा हामी स्वर्गमा पुगेको जस्तो लाग्यो। 40मिनेटमा न्यानुला पास पुग्यौ। चारै तिर खुल्ला आकास थियो ।हेेर्नुहोस कैलाश पर्वत त्यही हो भन्दै देखाए ड्राईभर भाईले। क्षितिजमा एक्लै कैलाश पर्वत उभेका देख्यौ। यात्रामा थप २ जना नेपाल दुरसंचारका ईञ्जिनिएर थिए। पासमा सामुहिक फोटो खिच्यौ। २०मिनेट न्यानुला पासमा बस्यौ। पहिरो बाटो रोकेकोले गाडी गुड्न सकेन् । हामी ५ जनाले हिमाल र नाङ्गा पर्वतको दृष्य नियाल्दै ओरालो झर्न थाल्यौ।  सेलीमा हिमताल देख्दा अचम्मित भयौ। पानीको निकास देखिदैन्। वरिपरि हरियाली पाटनमा बुकी फूलको सौन्दर्य र याक चौरी घोडा च्याँङ्ग्रा चरिरहेका देख्दा अझ थप आकर्षण थियो।

छुङ्सा भ्याल्लीमा 1030Hrs पुग्यौ। घाम तापु तापु लाग्ने भएकाले जडिबुटीको चिया पिउदै जुत्ता खोल्यौ । 4200 मिटर को उचाईमा थकान मेटाउदै  पारी छङछङ्गे झरना नियाल्दै गफगाफ नगरी बस्यौ । कारण थकाईले गर्दा। वाई वाईको तातो सुप खाए पछि थकान मेटियो। टम्बु थापेर होटल चलाएका युवा जोडी हेप्का गाउका निवासी श्रीमान श्रीमतीले चलाएका रहेछन्। खर्क भएकाले गोठालेहरुका लागि पसल थापेका रहेछ। साह्रै  मिठो खाना खायौ। राँयोको साँग अतिनै मिठो गरि बनाएकी रहेछिन्। छुङ्सा उपत्यकाको मनमोहक दृष्य छोडेर जानु मन लागेको थिएन तर के गर्ने यात्रु भए पनि बसेर नहुने। भाई बहिनी यस्तो बिकट ठाँउमा मिठो खाना खुवाउनु भयो । राम्रो बस्नु होला । फेरि भेटौला नमस्ते गर्दै बाटो ततायौ।

नाङबेली आकृतिमा बगेको सङ्लो खोला र अजङ्गाका पहाडको फाँटमा  हिड्दा थकानको महसुस भएको थिएन्। उचाई घट्दै जादै थियो। 3000 मिटरको उचाई देखि बाग्लो सल्ला घरीभित्र लाप्चा- सल्ली सडक ट्रयाकको बाटो हिड्दै गर्दा जोक्पेको हुल भारि बोकेर आउदै गर्दा। अचानक एउटा जोक्पे रुखको कापेमा अलझेर मर्न लागेका रहेछ। २जनाले धकेल्दै गरेका देख्यौ। मरेको जस्तो लागेको थियो। हामी ५ जनाले उठाएर मुण्टो सिधो बनायौ। एक छिनमा धर्मराउदै उठ्यो। भारी कसी दिए। हिड्न थाल्यो। यो जोक्पे भन्ने जन्तु ज्याद्रो हुने रहेछ भन्दै हिड्यौ।  

पुरै बाटो ओरालो छ। बाग्लो जंगलको वतावरणमा रमाउदै कहिले गफगर्दै  कहिले चुपचाप हिड्यौ। सल्ली खोलाको काठे पुल तर्यौ। सल्ली डाँडा पुग्न 20 मिनेटको उकालो बाटोले हामीलाई लोथ बनायो। ज्यान पुरै पसिनाले भिजायो । सल्ली डाँडामा 1730Hrs आईपुग्यौ। सूर्यको उषा पनि मलिन हुन तरखर गर्दै थियो। भोटे चिया पिए पछि। किशोर सर बिशाल भान्जा र लामा दाईले ट्वाक चिरिप चिरिप दिनु भयो। चिसो हावा चलेको थियो। २ जना ईन्जिनियर पनि आधा घण्टा पछि आईपुग्नु भयो। ओखरथालामा 1830Hrs आईपुग्यौ।

ओखथलामा गोधुली साँझको वतावरणलाई स्वागत गर्दै । भोटे चिया पिउदै बस्यौ। आकास खाली देखिन्थ्यो । पानी पार्ने बादल देखिदैन् थियो। साँझको खाना खाई टेण्ट भित्र पस्यौ। सुत्दा हाम्रो हुटहुटी मेटियो हैन? हिल्सा र लिमि भ्याल्लीको भूगोल र समाज नजिक बाट बुझ्न पायौ । हामी ३ जना घुम्ते खुशी हुँदै भोलि सिमिकोटमा पुग्ने ईन्टरनेट चलाउने , नुहाउने र २ दिन बस्ने  गफगाफ गर्दै गर्दा केहि क्षण सुटुक्कै निदाए छौ।

तलुङको हिमताल

तलुङको हिमताल

तलुङ्को दृष्यमा रमाउदै किशोर सर

तलुङ्को हरियाली फाँट

तलुङको फाँटमा चौरीको बथान

चौरीको बथान तलुङ फाँटमा

लिमी सल्ली सडक मर्मत

न्यानुला पास नजिक

तलुङको सौन्दर्य

बिशाल भान्जा रमाउनु हुँदै

न्यानुला पास नजिक बाट पृष्ठभूमिमा तलुङको फाँट

न्यानुला पासमा हामी

न्यानुला पास

सेलीमा ताल

सेलीमा ताल र खर्क

सेलीमा तालको वरिपरी बिशाल भान्जा

सेलीमा तालको पाटनमा किशोर सर

सेलीमा तालको छेवैमा खर्कमा लामा श्रीमान श्रीमती

नाती बजु

सेलीमा ताल

सेलीमा ताल

सेलीमा ताल

छुङ्सा भ्याल्ली

छुङ्सा भ्याल्ली

छुङ्सा भ्याल्ली

हामीले स्वाँदिष्ट खाना खाएको होटल । छुङ्सा

यो झरना नियाल्दै थकान मेटाएका थियौ। छुङ्सा भ्याल्ली

छुङ्साबाट सल्ली डाँडा तिर झर्दै

अजङ्गको पर्वत क्याँ बेजोडको देख्या छ

बिशाल भान्जा र लामा दाई थकान मेटाउदै सल्ला घारी भित्र।

Great Himalaya Trail2016 (Day-12) Halji ToTumling(Humla)

Day-12

Great Himalaya Trail

Halji To Talung

23 July 2016

हु्म्लाको जाङ्ग  बस्ति र ऊवाँको फाँट

मिरमिरे बिहानीमा मस्त निन्द्रमा थियौ। कित्लिको मसिनो आवाजले मेरो आँखा खोल्यौ। हेर्दा सरिता मिसले थर्मसमा भोटे चिया हाल्दै थिईन्। गुडमर्निङ मिस । सेम टु यु । बिशाल भान्जा र किशोर सर मस्त निन्द्रमा सुत्दै गरेको देखे। मुख धुए । अतिनै चिसो थियो वाहिर। भोटे चिया पिउदै विवाह भयो छैन केटा साथी त होलान् नि छैन्। उसो भए विवाहित परे म । मेरा २ जना साथी अविवाहित हुन् । विवाह गर्ने हो हाँस्दै ठट्टयौली गरे। यति भनि रहदा खै के भयो सरिता मिसले आफूले ओढ्नु भएको बर्कीले अनुहार पुरै छोपेर घोप्टो परिन्। मलाई सकस लाग्यो केहि बोलिन म । मलिन मुन्द्रामा देखिन् उनी। मैले कुराको प्रसंग बदले। 

 हाल्जिको बस्तिमा

 हाल्जी बस्तिमा हामी

हाल्जीको सबै भन्दा पुरानो र  एेतिहासिक गुम्बा

भोटे चिया गजबको स्वाँदिलो बनाउनु भएछ। धन्यवाद। कहिले सिमिकोट फर्कनु हुन्छ । भदौको अन्तिम हप्ता। अाधा घण्टा चिया पिउदै गफगाफ गर्दा 0700Hrs भान्जा बिशाल उठ्नु भयो। ओछ्यानमै बसेर भोटे चिया पिउनु भयो। हाम्रो गफगाफ भान्जा बिशालले सुनि रहनु भएको रहेछ। मामा जिको गफ ठिक छ है। यति भनि सक्दा किशोर सर स्लिपिङ्ग ब्याग बाट आँखा मिच्दै उठ्नु भयो। आज त भोटे चिया खादिन्। राती कस्तो गाह्रो भयो धेरै पिए छु हिजो। उवाँको सातु र तातो पानी संग धोलेर खायौ खाजा। पैसा तिर्न खोज्दा लिनु मान्नु भएन पालजोर दाईले। गुडवाई सरिता मिस राम्रो संग बस्नुहोला साथै पालजोर दाईको श्रीमतीलाई पनि  फेरि भेटौला खाना बस्न दिनु भयो धन्यवाद । नेपाली नबुझ्ने भएकाले उहाँ हाँस्नु भयो। हाल्जीको पुरानो गुम्बा घुमाउन पालजोर दाईले लानु भयो। गुम्बामा भि स्याँट फोन रहेछ। सुनखानी चौकीबाट ४ जना नेपाल प्रहरीका जवान आफन्तलाई फोन गर्न आएका रहेछ । 0800Hrs पालजोर दाई धन्यबाद फ्रिमा बस्न र खाना खुवाउनु भयो। हाल्जीको बारेमा जानकारि दिनु भयो धन्यवाद फेरि भेटौला । उहाँ संग बिदावरी भयौ।

हरियाली जङ्गलले ढाकेको लिमिखोलाको गड्तीर तिर हिड्न थाल्यौ। मौसम घुम्मेको थियो। पानी बोकेर बसेको कालो बादलको हुल नाङ्गा थुम्कालाई छोपेर बसेको थियो। पानी पार्नको लागि जोखना हेर्दै थियो। हाल्जीको प्राकृतिक सौन्दर्य र सामाजिक रहन सहनको गफ सकेकाले हामी चुपचाप हिडि रहयौ। सुनखानी आईपुग्न लाग्दा १०मिनेटको उकालो बाटोले लोथ बनायो। सुनखानी गजबको फाँट रहेछ। नेपाल प्रहरीको एक मात्र चौकी घर रहेछ। प्रहरी जवानले हामीलाई चिया पिउनको लागि बोलाउनु भयो। छेवैमा लिमी खोला धमिलो भए पनि वरिपरिको वतावरण सफा र आनन्दमय थियो। चौकीमा  चिया पिउदै गफगाफ गर्यौ असई साब संग।

संचार सेवा र गाउ भन्दा अपाएक ठाउमा रहेछ त चौकी हामीले सोध्यौ।गाउलेको सोचाई नजिक भयो भने दुःख दिन्छन् भनेर यहाँ राखेका रे। यस ठाँउमा पुरानै चलन भएकाले तिल हाल्जी र जाङ्गमा स्थानियले चुनेका अदध्यक्षले सबै किसिमका समस्या र झैझगडा मिलाउने गर्ने गर्छन्। हाम्रो चौकीमा कुनै उजुरी अहिले सम्म  गर्न आएका छैन् । जाडो छ । कम सुविधा भएता पनि जनताको सेवा गरेका छौ। २ जना जवान बिरामी भएर मुचु चौकी गएका छन्। तुम्लिङ देखि सुनखानीसम्म सडकको ट्याक खोली सकेको भएता पनि जाङ्ग देखि चाईनिज ट्रक  लाप्चा सम्म चलेका छन असई साबले भने। एक घण्टा आराम गरे पछि तातो चिया खुवाउनु भयो असई साब फेरी भेटौला। उहाँले यात्राको शुभकामना भन्दै हात मिलाउदै बाटो लाग्यौ।

बाटामा अमेरिकन गोरा र नेपाली बिद्बनहरुको समुह भेटिए । उहाँहरु संग कुराकानी गर्यौ। लिमि भ्याल्ली हुँदै कैलाश मानसरोवर सम्म घुम्न निस्केका रहेछ। कुईरेले हाम्रो ग्रेट हिमालय ट्रेलको बिषयमा आईफोनमा भिडियो कुराकानी रिकर्ड गरे। किशोर सर र बिशाल भान्जाले अंग्रेजी भाषामा र मैले नेपाली भाषामा भटटट दियौ। हुम्लाको भुपु एमाले नेताले हामीलाई सुझाब दिए। किन एक्कलै घुम्न निस्केका यि हामी त बुढी लिएर घुम्न निस्केका छौ । बिहे गरेकाले बुढी नगरेकाले गलफ्रेड लिएर संगै घुमाउनु ल्याउनु पर्दैन । तपाईहरुले खिचेको तस्विर देखेर अब रिसाउने छन् भन्दै गर्दा छेवैमा भएकी सोलुखुम्बुकी मञ्जो निवासी डा पासाङ याङ्जी शेर्पाले भनिन् । हिजो देखि दाई यस्ता कुराहरु गरि राख्नु भाँ छ । हामी सबै हाँस्यौ। नेता जी बुढा भए पनि बोलाईमा जोस थियो गाँठे। मानसरोवरको दर्शन सुःख र आरामदायी रहोस शुभयात्रा भन्दै हामी छुट्यौ ।

बाटामा उवाको लोभ लाग्ने हरियाली दृष्य आँखा भरी नियाल्दै सुनखानी बाट एक घण्टामा जाङ्ग पुग्दा २ बजेको थियो। तिल र हाल्जी को बस्ति भन्दा फरक शैलीको बस्ति देख्यौ।खाजा ऊवाँको सातु खाएकाले भोक लागेको थिएन्। थकाई भने लागेको थियो ।भोटे चिया पिउदै थकान मेटायौ। यात्रा जाङ्ग सम्म थियो हाम्रो । तुम्लिङ सम्म दर्ता बिनाको कवाडी चाईनिज ट्रक गुड्न लागेकाले तुम्लिङका लागि हुँईकियौ हामी पनि। नेपाल दुरसंचारको २जना ईञ्जिनिएर भिस्याट बिग्रेकाले बनाउन आएका रहेछन् । भरै तुम्लिङ्गमा भेटौला भन्यौ। लिमिखोलाको फाँटैफाटमा ट्रकको पाङ्ग्रा गुड्न थाल्यो।

एक घण्टामा तुम्लिङको फाँटमा पुग्यौ। चौरी भेडा र जोक्पे फाँटमा चर्दै गरिरहेका देख्यौ। वाँह क्या गजबको ठाउ भन्दै ताली पिट्यौ। तुम्लिङको फाँट बाट हेर्दा  क्षितिजमा नाङ्गा पहाडको चुचुराले आकास छुएको झै उभिएको देख्दा खुबै रमायौ। अतिनै लोभलाग्ने खालको स्थल रहेछ तुम्लिङ । लाप्चा पास हिडेर जाने सम्भव भए पनि खाना बस्नको असुविधा भएकाले नजाने योजना बन्यो। ट्रकले भोलि लैजाने कुरो थियो तर साँझ खाना खादा नजाने भने पछि ठिक्कै छ भन्यौ।   

तिल हाल्जी जाङ्ग र तुम्लिङको भौगलिक स्वरुप बेग्ला बेग्लै किसिमको प्राकृति शौन्दर्य रहेछ भन्दै गफगाफ गर्दै सुत्यौ। तिल हाल्जी र जाङ्ग तीन वटा बस्तिलाई लिमि भ्याल्ली भनिन्छ। जाङ्ग र सिमिकोट जाने सडकको संगम स्थल तुम्लिङ । नेपाल र भोटको ब्यापार थलो साथै दुवै देशको खर्क पनि थियो कुनै समय तुम्लिङ्ग।

जाङ्ग गाउ जाने क्रममा

 जाङ्ग बस्ति ।

 जाङ्ग बस्तिको पुछारमा लिमीखोला बग्दै

  जाङ्ग गाउ

 जाङ्ग बस्ति बाट पारि नियाल्दा

  लिमिखोला

 तु्म्लिङको फाँट बाट नियाल्दा

 तुम्लिङको फाँट बाट नियाल्दा

 तुम्लिङ्गको मनमोहक दृष्य

 तुम्लिङ्को फाँट बाट चौतर्फी सौन्दर्यको अखडा

 म र किशोर सर तुम्लिङको फाँटमा

 तुम्लिङको फाँटबाट  नियाल्दा

 तुम्लिङ्गको फाँट बाट देखिने सौन्दर्य

Youth Olympic Games Singapore(2010)

(Intake:-1996का हाम्रा गहना)नंम्बरी सुरेन्द्र Youth Olympic Games Singapore Starter को भूमिकामा निर्वाह गर्दै  

सूर्यको रापिलो प्रकास सिङ्गापुरको  बिशान रंगशालामा छरिसकेको थियो। एथलेटिक्सको प्रतियोगता भएकाले हेर्न पुगको थिए म। मस्त जवानले भरिएका खेलाडीहरु आफ्ना आफ्ना ईभेन्टमा एकग्रता भएको देखिदै थिए। प्रतियोगिताको स्वर्ण पदक जित्ने दाउमा। गीत र हुँटिङ्गको माहोलले रंगशाला युग ओलम्पिक खेल मयको आभास हुँदै थियो।

रनिङ ईभेन्टको समय तालिका भयो। Starter को मुख्य भूमिका निर्वाह गर्दै गरेका मेरो नंम्बरी सुरेन्द्र श्रेष्ठ लाई क्यामरामा कैद गर्न थाले। । मलाई गर्व लागि रहेको थियो। गौरवमय खेलमा मुख्य Starter को भूमिका को जिम्मेवरी बिश्व स्तरिय तरिकाले प्रदर्शन  गर्नु भएको थियो उहँले।एक पटक मात्र यस्ता समय आउछन्। घरीघरी खोजेर आउदैन्। त्यसैले होला मेरो खुशीको सिमान थिएन्। हर्षले हल्का आँसु रसाएको थियो। 

 युवक धावीकाहरु 100 मिटर लाईनमा स्वर्ण पदक जित्ने दाउमा ।

 सुरेन्द्र Starter का लागि तयारी

  सुरेन्द्र Starter आवाज पड्काउन का लागि तयारी अवस्थामा

 सुरेन्द्र Starter आवाज पड्काउन का लागि तयारी अवस्थामा

 सुरेन्द्र Starter आवाज पड्काउन का लागि तयारी अवस्थामा