Great Himalaya Trail Day- 46

Day-46

Jangla Pass - Phedi (Dolpa)

26 August 2016

            डोल्पा र रुकुमको सिमाना 4550 मिटरकफ जाङ्ला पासमा हामी 

0600Hrs ब्युँझे। टेण्टको च्यान खोलि हेर्दा  खुलेको बिहानी थियो । खुशीले चौप्ट भए। आँखै भरि हरियो पाटन माथी ठिङ्ग उभिएका नाङ्गा चुचुराहरु देख्दा झन फुरुङ्ग भए। मजेत्रो ओडेर बसेको जस्तै देखिन्थे भुईकुहिरो खोचमा। चिसो असाध्य थियो।  शौचालयका लागि खुल्ला पाटन तिर लागे। फर्कदा किशोर सर बिशाल भान्जा पनि शौचालय जानका लागि तयार हुँदै थिए। हाम्रा सहयोगी हरि र देब भाई चिया र खाजा पकाउन तयारी गर्दै थिए। गोठ भित्र बाट गोठालाहरु दुनेरी लिएर भेडाका दुध दुहुन जान तयारी गर्दै गरेका देखिन्थे। भेडाहरु कराएको आवाज सुनिन्थे। केहि गोठाले अगेनमा आगो ठोस्न लाग्दै गरेका देखिन्थे।

4800 मिटरको उचाईमा तातो चियाको सुर्का दिदै चिसो वतावरणमा रमणिय पाटनलाई नियाल्दै राति लास्टै बोर भयो नि मामा सुत्यौ कि सुलुत्तै सुल्कि हाल्ने फेरि सर्यौ त्यहि हुने क्याँ बोर गजबले सुत्न सकिएन्। ज्यान माराकमुरुक गर्दै  भान्जा बिशालले भने। थाकेर लोथ भएर होला ढल्किने बित्तिकै भुसुक्कै दिए छु म पनि।  पिसाब लागेर उठ्दा रातको १ बजेको  थियो। चारै तिर खुलेको रात थियो । जुन लागेको थियो। जाडो त कुरै नगरौ । थरथर बनाउने खालको थियो। कुकुरहरु भुकी रहन्थे। भिरालो ठाउमा टेण्ट लगाएछौ गाँठे तपाईको जस्तै मेरो पनि कथा त्यहि भयोनी मैले पनि थपे । किशोर सरले पनि सहमत जनाउनु हुँदै मेरो पनि त्यहि भयो नि  चुरोटको धुँवा उडाउदै भने।

                                    जाङ्लाको 4800 मिटरको पाटनमा हाम्रो टेण्ट

सिउ सिउ जाडो थियो। तातो चिया पिउदै पाटनमा चर्दै गरेका भेडाहरु नियाल्दै आनन्दित भईरहेका थियौ। हाम्रो पदयात्राका सहयोगी हरि भाईले तातो वाँफ उड्दै गरेको वाई वाई पकाएर ल्याउनु भयो।  वाई वाईको सुपले ज्यान तातो र पेट अडिलो बनायौ। हिड्नु भन्दा अगाडी हरि भाईले दुनै बाट भाडा ल्याएका भाडाकुडा डोकामा राख्दै भोलि मेरा नातेदार आउनु हुन्छ दिनु होला भन्दै गोठको कुनामा मिलाएर राखे।

गोठाला दाईहरुलाई धन्यवाद राम्रो बस्नु होला भन्दै 0830Hrs जाङ्लाको पाटन बाट हिड्यौ। आखाले नभ्याउने रमणिय पाटनमा  रमाउदै हिड्दै गर्दा कुहिरोको हुल खोचबाट उड्दै पाटनलाई ढाक्न थाले । भुस भुस पानी झर्न थाले। बाटो तेर्स्रो भएकाले सास बढेको थिए। छाता ओढदै पाटनमा हिड्दै गर्दा खच्चर र घोडाहरु चरी रहेका भेटिन्थे। डोल्पा र रुकुमको सिमाना जाङ्ला पासमा आईपुग्दा खुशीले उफ्रियौ। अतिनै मनमोहक दृष्य चारै तिर देखिन्थे। फोटो रहर पुगुञ्जेल खिच्यौ। बैईमानी कुहिरोको हुलले देख्दै गरेका लोभ लाग्ने दृष्य र शिखर मात्र देख्दै गरेका हिम पर्वतमालाहरुलाई ढ्याम्मै छोप्न थाले । जाङ्ला पास 4550 मिटरको पासमा थकान भुलाई रहदा हरिभाईले डोल्पाको सिमान यो होईन खासमा रुकुमेलीले गणतन्त्र आए पछि यहाँ सारेका हुन्। डोल्पा र रुकुमको सिमान भरै देखाउछु भने। यहा सम्म यार्सा धेरै र सबै भन्दा राम्रा हुने गरेकाले डोल्पाका नेता लुता भए रुकुमका नेता  बाठा र बलिया भएकाले डोल्पालीलाई थाहै नपाई सुटुक्क सारेका हुन सिमाना। आक्रोसित हुँदै डोल्पाली नेताहरु माथि खनिए हरि भाई।

46 दिनमा रुकुम जिल्लामा प्रवेष गर्यौ भन्दै खुशी साट्दै हिडि रहदा 0930Hrs मैजालको पाटनमा आईपुग्यौ। ३ वटा टहरा देख्यौ। आटिला रुकुमेली बहिनीहरुले साधरण खाना बस्नका लागि अस्थाई टहरा बनाई होटल संञ्चालन गरेका रहेछन्। चैत देखि कार्तिक सम्म यहा बस्छौ। हिउ पर्ने याममा दाङ तिर बस्छौ। खाना पाक्दै गर्दा बताई बहिनीहरुले। यार्साको सिजनमा धेरै ब्यापर हुन्छन् यहाँ। बर्षाको सिजन अहिले भएकाले  डोल्पा समान लैजानेका लागि समान झार्ने र लैजाने सेन्टर भएकाले होटल थापेका हौउ। भरुवा बन्दुक भिरेर नाउर शिकार गर्न हिडेको भन्दै एक जना भाई घोडा चढ्न तयार गर्न लागे। जिनकाटी कसेको घोडा देखे पछि घोडा चढ्न मन लाग्यो मामा बिशाल भाञ्जाले भने । घोडा चढेर फोटो खिच्न पाईन्छ भाई सोधे मैले। किन नपाईने रुकुमेली लवजमा भने। पालैपालो घोडामा चढी तस्विर खिच्यौ। 

हामी तीनै जनाले खसीको मासु संग खाना खान सकेनौ । हरि र देब भाईलाई दियौ। दाल र भात मात्र खायौ। खानाको स्वाँद फिटिक्कै थिए तर खानै पर्ने थियो। हिड्नु अगाडि बहिनीहरु संग सम्झनाका लागि सामुहिक तस्विर खिच्यौ। एकै स्वरमा राम्रो संग जानुहोला दाईहरु रुकुमेली लवजमा भनिन् । तपाईहरुको ठाउमा एक रात बस्ने रहर थियो तर सखारै दिन छ। कुनै दिन आउने छौ । राम्रो संग बस्नु होला भन्दै खाना खाएको रुपैयाँ 2150 तिरि 1100Hrs मैजाल बाट हिड्यौ। बाटो सिधै ओरालो थियो। झर्दै गर्दा पुर्बाङ्ग भेट्यौ। ६ वटा जति टहरा बाट निर्मित होटल रहेछ। खोला तरे पछि वाटो सिधै नाङ ठोकिने उकालो बाटो शुरु हुन थाल्यो। हुईया गर्दै पुर्वाङ्ग र माजुलाको लोभ लाग्ने पाटन नियाल्दै । थकानलाई भुलाउदै हिडि रहदा अर्बुजाको पाटनमा 1230Hrs आईपुग्यौ। टहरा बनाई होटल थापेर बसेका रुकुमका युवा भेटिए। उनी पुर्व लडका रहेछन्। यार्साको सिजनमा यहा पुरै रमाईलो हुन्छ। फिल्म हेर्ने ब्यापर गर्ने लभ गरेर बिहे पनि हुने गर्छन् यहाँ । अहिले अफ सिजन हो । जडिबुटीको चिया पिउदै र वाई वाई नपाकुञ्जेल गफगाफ गर्दै बस्यौ । 1330Hrs अर्बुजा बाट हिड्यौ। डम्म कुहिरोले ढाकेकाले चारै तिरको प्राकृति दृष्य देख्न पाएनौ। नदेखिए पनि अर्बुजा साह्रै रमणिय पाटन रहेछ भन्यौ।

यहि हो पाण्डल पास पक्का पक्का डोल्पा र रुकुमको सिमाना । पहिला यहाँ गेट पनि निर्मित थियो। अहिले  केहि छैन्। सबै भत्काए रुकुमेलीले हरि भाईले सुनाए हामीलाई। सम्झनाका लागि सामुहिक तस्विर खिच्यौ।

पुपाल ताल भेट्यौ। सानो भए पनि कहिले नसुक्ने। मनमोहक पाटनमा अवस्थित रहेछ। फोटो खिच्यौ। पुपाल ताल बाट बाटो सिधै ओरालो शुरु भयो। हरि भाईले तल देखाउदै आजको बास त्यहि हो भने। सेता कुहिरोका हुलहरुले रमणिय डाँडाहरुलाई लुकाउदै ओरालो झरिरहेका देखिन्थे। पाटनमा भेडाहरु चरिरहेका देखिन्थे। ओरालो बाटा भएकाले झर्दा लोथ भएका थियौ। फोटो खिच्दै थकान मार्दै 1700Hrs फेदीमा पुग्यौ। ३ वटा टम्बु बाट बनेको होटल देख्यौ। ठुलो टम्बुमा छिर्यौ। ५ जना युवाहरु तास खेलिरहेका देखिन्थे। होलट वाली बहिनी चुलोमा चिया पकाउदै गरेका देख्यौ। झोला बिसायौ। साहुनी बहिनीलाई चिया र वाई वाई बनाईदिई राख्नुस भन्दै छेवैमा तर्न नस्कने सेङ खोलाको छेउमा हात खुट्टा मुख धुन निसक्यौ। खोला पारी घोडा चरि रहेका देखिन्थे।

साहुनी बहिनी संग चिया पिउदै गफगाफ गर्न थाल्यौ। मैकोटकी मगर्नी हुँ। हिउ पर्ने याममा बुटवलमा जान्छु । अरु बेला ब्यापार गर्न यहा आउछु । दुले देखि यहा सम्म डोल्पा जाने समान खच्चर बाट झार्ने र लैजानका लागि सेन्टर हो। यस ठाउ देखि मैजाल सम्म लैजान्छन्। बर्षाको समय त्यति ब्यापर हुँदै तर यार्साको सिजनमा धेरै ब्यापर हुन्छ। तास खेल्दै गरेका युवा केटाहरु खच्चर ड्राईभर हुन। तिनीहरुका लागि  लोकल रक्सी जरकिन बाट बतलमा भर्दै सुनाईन्। साँझको खाना खायौ। सुत्न अर्को टहरमा गयौ।  2000Hrs ढल्कने बित्तिकै भुसुक्क भए छौ।  

                                              जाङ्लाको पासमा रमाउदै हामी

                                         किशोर सर रमाउनु हुँदै जाङ्लाको पासमा

                                बिशाल भान्जा पनि खुशीले गदगद हुनुहुँदै जाङ्ला पासमा

                                   जाङ्ला पास देखि मैजालको पाटन रुकुम

                               मैजालको पाटनलाई पृष्ठभूमिमा राख्दै म र किशोर सर

मैजालको पाटनमा अघाएर बसेको सेतो घोडा। किशोर सर अगाडि बढ्नु हुँदै। हिउदमा हिमाल बर्षा याम पाटन ।

                                         मैजालको पाटन रुकुम। अस्थाई होटल

किशोर सर थकाईले सेन्टी फ्लाट हुनु भएको अवस्था 

मैजाल पाटन रुकुम । हाम्रा सहयोगी हरि र देब भाई सोलार चार्ज गरेको हेर्नु हुँदे

                                देब भाई र होटल वाली बहिनी मैजाल पाटन रुकुम

                                             मैजाल पाटनमा रुकुम

                                           मैजाल पाटनमा भान्जा बिशाल

                                                    मैजाल पाटनमा किशोर सर

 मैजाल पाटनमा होटल वाली बहिनीहरु संग बिदा हुन अगाडि खिचिएको तस्विर

                                                  पुर्वाङ्ग पाटन रुकुम

                          थकित मुद्रामा अर्बुजाको पाटन रुकुम

                               अर्बुजा पाटनको यार्सागुम्बा। किशोर सरले देखाउनु हुँदै

अर्बुजा पाटनको होटलमा चिया पिउदै थकान भुलाउदै हामी

                                         पाण्डल पास रुकुम

                                                   पुपाल ताल रुकुम । 

                                               सेङ खोला रुकुम

                                         सेङ खोला पृष्ठभूमिमा राख्दै बिशोर सर ।

सेङ खोलाको बगर मा अवस्थित फेदीमा होटलवाली बहिनी संग गफगाफ गर्दै