पर्व बाट शिक्षा,हाम्रा नानीहरुलाई

माघेनी पर्वको खुशीमा  पोते र कण्ठ देखाउनु हुँदै भाञ्जीहरु

मामा! गुरुङ,मगर,राई,लिम्बु,तमाङ,श्रेष्ठ,शेर्पा,सुनुवार,मल्ल,खस-आर्य र दलित यि समुदाय सबै एकै  लाग्थ्यो सिङ्गापुरमा बस्दा । अनबिज्ञ थिए म। तर नेपाल आए पछि बल्ल थाहा पाए । नेपालका जात-जाती र ऋतिरिवाजको बारेमा । भनाई हो सिङ्गापुरे भान्जा S/O 9140  । राष्ट्रिय पर्व माघे संक्रान्ति,ल्होसार,सोनाम ल्होसार,साकेला,चासोक र तीज पर्वको भेषभुषा र गरगहना आफैले पहिरिएको अनुभव बाट हाम्रा नानीहरुले आफ्नो समुदायको भेषभुषा लगाउनु पाउदा हाँसी खुशी भएर दंग भएको देख्छु।

राष्ट्रिय पर्व माघे संक्रान्ति पर्व मनाई रहदा कस्तो महशुस हुँदै छ भनि सोधे Undergraduate अध्ययन गरिरहेका भाञ्जी र भाञ्जालाई । मुसुक्क हाँस्नु हुनुहुँदै गरगहणा देखाउदै बताईन् भान्जिले मामा! मैले पहिरेकी यि गहणाहरु र भेषभुषा पहिलो पटक लगाउदा गर्व र खुशीको ठाउ छैन् । बल्ल थाहा पाए माघेनीमा कस्तो भेषभुषा र खान्की खाई मनाउदा रहेछ भनेर। भाञ्जीले कुरा सक्ने बित्तिकै भाञ्जाले थप्दै भने पहिलो पटक भाङ्ग्रा लगाउदा मेरो पनि खुशी भएको ठाउ छैन्। पुरुष र महिलाले कस्ता पहिरण लगाउदा रहेछ भन्ने कुरा यहाँको महोल बाट जान्न पाईयो। Sec-4 अध्ययन गरिरहेका भान्जाहरुको  अगाडि पुग्दा खुशीले भाङ्ग्रालाई देखाउदै Happy माघे संक्रान्ति भन्दै एक साथ खुशीको बुलन्दको आवाज सुनाए। हामीले हाम्रा  बालबच्चका लागि बिशेष ध्यान राखेर अभिवाकहरुले  माघेनी पर्व मनाउको लागि तयार गरेका थियौ। यसपालीको माघे संक्रान्ति पर्व असाध्य रमाईलो गरि मनाए हाम्रा नानीहरुले। अाशा छ माघेनी पर्व बाट केहि शिक्षा लिन सफल भए होलान् । 

आफ्ना नानीहरु संग तस्विर खिच्न पाउदा मख्ख देखिन्छन् अभिबावकहरु 

 आफ्ना अर्धाङ्गिनीको साथ हर्षि मुद्रामा

  गाउटोलका साथीहरु संग सामुहिक तस्विर खिच्न लाग्दै

 अभिबावकहरु आफ्ना नानीहरु संग तस्विर खिच्ने पछि टोलका साथीहरु संग

अभिबावकहरु आफ्ना नानीहरु संग तस्विर खिच्नका लागि पालो पर्खनु लाग्दै 

  वालबच्चा संग  तस्विर खिच्नु लाग्दै ।

  भेषभुषाको ज्ञान दिन पाउदा प्रसन्न मुद्रामा अभिबावक।

 पर्वले जीवनमा खुशी ल्याउछ।

    पर्वमा खुशी हुने काईदा

प्रफुलित मुद्रामा अभिबावक आफ्ना नानीहरुको साथमा

 पर्वले दाम्पत्य जीवनमा खुशी तुल्याउछ

 प्रफुलित मुद्रामा

 पर्व मनाउका लागि आउनु हुँदै अभिबावकहरु

चाँड पर्वले गाउटोलका ईष्टमित्रहरु संग भेटघाट गर्ने अवसर ल्याउने गर्छ 

पर्वको खुशीयालीमा आफ्ना अर्धाङ्गिनीको साथमा टोलबासीहरु

पर्व मनाउनका लागि छरछिमेकीहरु आफ्ना नानीहरुको साथ

 पर्वको खुशीयालीमा  बालबच्चाको साथमा अभिबावक

 साँस्कृतिक नृत्य अवलोकनमा रमाउनु हुँदै

 पर्वको बिशेषता भनेकै खुशी तुल्याउने हो

 पूजा गर्नु हुँदै 

भाञ्जाहरु प्रफुलित मुद्रामा

 साँस्कृतिक कार्यक्रमको प्रस्तुति पर्खदै 

 छरछिमेक र टोलबासीहरु गफगाफ गर्नु हुँदै

 मौलिक नृत्यको आनन्द लिनु हुँदै बालबच्चाको साथमा अभिबावकहरु

 मौलिक नृत्य प्रस्तुत गर्नु हुँदै अभिवाक आफ्ना नानीहरुका लागि

 पर्वको खुशीयालीमा भलाकुसारी गर्दै

 पर्वको भरपुर मोज गर्नु हुँदै अभिबावक आफ्ना नानीहरु संग

  अभिबावकहरुको मौलिक नृत्य नियाल्नमा आतुर हुदै 

 अभिबापकहरु आफ्ना नानीहरु लाई पर्वको महत्व बुझाउदै

Great Himalaya Trail (Day 28 Goru Saine) Jumla

Great Himalaya Trail (Day 28 Goru Saine)
Day-28
Great Himalaya Trail
Rara Lake to Goru saine (Jumla)
08 August 2016

मुगु र जु्म्लाको सिमावर्ती चुच्चेमारा लेकमा हामी

अडिलो खाजा खायौ। ५दिन बसेको 19500 रुपैयाँ तिर रारा ताल बाट 0930Hrs भिलेज होटलका हेम भाई र उहाँका २ जना सहयोगी साथीहरु संग हात मिलाई बाटो लाग्यो जुम्लाको सदरमुकाम तिर। घाम लागेको थिएन्। रारा ताललाई वाई वाई भन्दा मन बेखुशी भएको थियो। रारा ताल शान्त देखिन्थ्यो। मुगुको खोचबाट सेतो कुहिरोको टुकडी उड्दै रारा तालमा ढलपल ढलपल गर्दै देखिन्थ्यो। निकुञ्जका नेपाली सेना कसरत गर्दै गरेका देखिन्थे। रारा ताल लाई बिछोड गर्न मन थिएन् तर के गर्ने पदयात्री हामी ताप्लेजुङ पुग्ने गन्तब्य थियो। रारा तालको पानी निकास भएको स्थान  देखि शुरु हुन थाल्यो हिलोको बाटो। उफ्रिदै हिड्दै गर्दा बाटामा ३वटा घर देख्यौ। होटल लेखिएका साईनबोर्ड पनि झुण्डिएका थिए। कोल्टी र चुच्चेमारा लेक जाने बाटोको संकेत देख्यौ त्रिलोक खोला र रारा खोलाको दोभानमा पुग्दा ।

 स्वाँदिष्ठ खाना खुवाउने हेम भाई र उहाँका साथीहरु संग बिदाई हुनु पुर्व सामुहिक तस्विर 

चुच्चेमारा जाने बाटो रोज्यौ हामीले। सल्लाघारीको घुमाउरो र उकालो बाटोमा हिड्न थाल्यौ कछुवाको गतिमा। पसिनाले लोथ बनाएको  थियो उकालो बाटोमा । ठाउ ठाउमा बिसाउनी पहेलो रंगले पोतेको कटेरो भेटिन्थे। पानी पिउदै आराम गर्थ्यौ। मुल फुटेकाले बाटोमा पानी बगिरहेका थिए। बाक्लो सल्लाघारीको उकालो बाटोमा कछुवा गतिमा उक्लि रहयौ। थाकेर यति लोथ भएका थियौ बयान गरेर सकिन्न। दुःख कष्ट भए पनि गजबको अनुभुति भईरहेका थियौ। रमाई रहेका थियौ । पदयात्रा अन्त्य गरि काठमाण्डु फ‍र्क्यौ भन्ने सोच पट्क्कै भएको थिएन्। गाई बस्तु चरिरहेका देखिन्थे पाटन तिर ।उक्लि रहदा एक जना मुर्मा गाउका भाई गाई बस्तु पाटन छोडी घर फर्किदै गरेका भेट्यौ। चुच्चेमारा लेक आईपुग्न लाग्यो भन्दा खुशीले चौप्ट भयौ । चुच्चेमारा देखि गोरुसैन्य आधा घण्टामा पुगिन्छ भने ति भाईले हामीलाई। बाक्लो जङ्गलको शान्त वतावरण भित्र थाकेर लोथ भएर बिसाउदै उक्लिदै गर्दा सुर्खेत बाट दुई जना पुरुष छाँयानाथ हिमाल दर्शन गर्नका लागि भेटिए। क्यामरा भिरेको देखे पछि फोटो खिच्दिन बिन्ति गरे। २ क्लिक खिचि दिए। फोटो हेरे रमाईउदै लागे।

थकानले लोथ भए पनि किसोर सर मन्द मुस्कान छर्नु हुँदै। बिशाल भान्जा थकित मुद्रामा

चुच्चेमारा लेक देख्न थाल्दा मन फुरुङ्ग भएर आयो। भेडा च्याङ्ग्रा घोडा पाटनमा चरिरहेका देख्यौ। खुईया गर्दै चुच्चेमारा लेकको चुचुरोमा लम्फु भएर पुग्यौ । प्राकृति सौन्दर्यले देखेर खुशीले बुर्कुसी लगायौ। आकर्षित आकृतिमा रारा ताल देख्दा भ्याँट कि भ्याट फोटो खिच्यौ।चारैतिर नियाल्दा भिन्ना भिन्नै मोहित पार्ने दृष्य देखिए। कतै पाटन कतै बाक्लो जङगल र क्षितिज संग हाँस्दै बसेको छाँयानाथ हिमाल। थकान मिलिक्कै भुल्यौ । रमाउदै गर्दा कुहिरोको हुलले जिस्काउन थाल्यो हामीलाई। घाम पानीको रतौली देखिन थाल्यो रारातालमा । NTC को नेटवर्क टिपेकाले बिशाल भान्जाले फेसबुकमा फोटो हाल्नु भयो । आधा घण्टा चुच्चेमारा लेकमा प्राकृति सौन्दर्यको भरपुर आनन्द लियौ। चुच्चेमारा लेक बाट बाटो ओरालो थियो। गोरुसैन्य तिर ओर्लदै गर्दा ठुलो पानी पर्न  थाल्यो । गोदनु सम्म गोदयो पानीले। रातो माटो भएकाले हिड्न गाह्रो भयो। चिपल्यो भने सिधै खोजमा सधैको लागि हुने बाटो थियो ।शंखे किराको गतिमा झर्यौ। सिमा स्तम्भ गाँडेर राखेको जस्तै आकृतिमा पाखैभरि चुच्चा ढुंगाहरु उभिएका देख्दा अचम्मित भयौ। फोटो खिच्यौ। गोरुसैन्यमा 1500Hrs पुग्यौ। पानी रहि सकेको थियो। ओडारमा होटल थापेका बसेका रहेछन् श्रीमान श्रीमतीले। रारा निकुञ्ज सिमावर्ती क्षेत्र भित्र पर्ने रहेछ गोरु सैन्य खोच। खोलामा धमिलो पानी बग्दै  थियो। जडिबुटिको चिया पिउदै गर्दा ३जना खर्कबाट रक्सी पिउनका लागि गोठाले आए।गफगाफको क्रममा चोरी शिकारीको निक्कै भएको थियो द्वन्दका बेलामा रारा निकुञ्ज भित्र दुर्लभ जडिबुटीहरु भन्ने पनि सुन्न पायौ । साँझ पर्न  लाग्दा पानी पर्न थाल्यो। अगेनामा किशोर र बिशाल भान्जा ज्यान तातो बनाउन लोकल पिउनु थाल्नु भयो। मैले जडीबुटीको चिया पिउदै गफगाफ गर्दै बस्यौ साहु र साहुनी संग। यात्राका दुःख सुखका गफ गर्दै गर्दा साहुजीले हामीत जङ्गली भयौ। नेपालीले पनि घुम्नु र हेर्नु पर्छ राराताल । बिदेशीले मात्र कति हेर्ने भन्दै फुर्काए हामीलाई। मुगुको गमगढी सडक नपुग्दा खच्चरले यहि बाटो समान ढुवानी गर्थे निक्कै घुईचो हुन्थ्यो पहिले । अहिले बिदेशी र स्वदेशी पर्यटक बाट हल्का आमदानीको स्रोतले छोरा छोरी सुर्खेतमा पढाएको छु। काठमाण्डु नपुगेको तर २ पटक सुर्खेत पुगेको बताए। 

रात छिप्पिदै  थियो। 2030Hrs  चाईना बाट यार्सा ब्यापार गरि ९जना घर फर्केका आए। रक्सी किन्दै पिउदै ठुलो आवाज निकाल्दै गफिए । साख्खै मामा भान्जाको झगडा होला जस्तै भयो। साहुले थर्काए पछि चुपचाप भए। 2100Hrs  सुत्यौ हामी । ढल्कने बित्तिकै भुसुक्कै भयौ।  ढुंगाको घोचाईले ब्युँझाउथ्यो बेला बेलामा। 

रारा निकुञ्जको कार्यलयको तस्विर लिदै बिशाल भान्जा र किशोर सर 

 रारातालको किनारी हुँदै जुम्लाको सिंन्जा उपत्यका तिर लाग्दै हामी

रारा तालको शान्त वतावरणलाई बिदाई गर्दै जुम्लाको सिंन्जा भ्याल्ली तिर लाग्दै हामी।

 रारा तालको किनारी हुँदै जु्म्ला तिर लाग्दै हामी

 रारा ताललाई बिदाई गरे पछि बाटा हिड्दै गर्दा भेटिए सूचना पाटी

रारा खोला र त्रिलोक खोलाको दोभानको उकालोमा बिशाल भान्जा र किशोर सर। गन्तब्य चुच्चेमारा लेक हुँदै जु्म्ला तिर ।

पारी रारा खोला र वारी त्रिलोक खोलाको संगम स्थल। यहि बाट चुच्चेमारा लेक र कोल्टी जाने छुटिन्छन्। 

 चुच्चेमारा लेक उक्लिदा कटेरामा थकान भुलाउदै बिशाल भान्जा र किशोर सर

थाकेर लम्फु हुँदै उकालो बाटोमा उकिल्दै किशोर सर 

बिसौनी कटेरो 

चुच्चेमारा लेकमा भेडा च्याङ्ग्रा चराउदै गरेका गोठाला भेटिए।

चुच्चेमारा लेक बाट रारा ताल नियाल्दा ।

चुच्चेमारा लेकबाट रारा ताल नियाल्दै किशोर सर बिशाल भान्जा र भौउ बहादुर भाई । क्याँ खुशी देखिएका छन् ।

चुच्चेमारा लेकमा गोठाला भेडी चराउदै

चुच्चेमारा लेक उक्लिने क्रममा ।

चुच्चेमारा लेकमा बसाह आराम गर्दै

चुच्चेमारा लेक बाट रारातालको  स्वरुपलाई क्लिक गर्दा

चुच्चेमारा लेकमा घोडा चर्दै । सेतो कुहिरोलेको हुलले रारालाई लुकाउन लाग्दै।

रारातालमा पानी पार्नका लागि कुहिरो हुलले जुलुस निकाल्ने तर्खर गर्दै।

चुच्चेमारा लेकको आकृति

चुच्चेमारा लेकको वरिपरि

राराताल चुच्चेमारा लेक बाट नियाल्दा

जुम्ला र मुगुको सिमाना चुच्चेमारा लेक 3800 मिटरको उचाईमा रमाउदै हामी

रारा ताल चुच्चेमारा लेक बाट नियाल्दा

चुच्चेमारा बाट ओर्लदा यस्ता आकृतिका ढुंगा देख्दा रमाएका थियौ हामी। पानी परेकाले चिप्लो बाटो भएकाले घाँसे बाटो रोज्दै किशोर सर र म

चुच्चेमारा लेक बाट ओर्लने क्रमा यसरी उभियौ। 

गोरु सैन्य आईपुग्न लाग्दाको क्याँ रहर लाग्दो अनि लोभ लाग्ने वतावरण देख्दा दंग भएका थियौ।

 राराताल चुच्चेमारा लेक बाट

थाकेर लोथ भएको क्षण। गोरु सैन्य होटलमा आराम गर्नु हुँदै किशोर सर र बिशाल भान्जा। ग्रेट हिमालय ट्रेलको मोज भनेकै यहि हो।

गोरु सैन्यको मोहनी लगाउने सौन्दर्य।

ओखल्ढुंगा जिल्लाको मानेभञ्ज्याङ गाउको चिनारी

मानेभञ्ज्याङ गाउको चिनारी

ओखल्ढुंगा जिल्लाको गाउपालिका हो मानेभञ्ज्याङ । कसरि रहन गयो मानेभञ्ज्याङ नाम ? मानेखोप गाउमा तमाङ समुदायको बाग्लो बस्ति थियो रे । तमाङ समुदायले डाँडामा चिहान राख्ने भएकाले मानेभञ्ज्याङमा चिहान राख्ने गर्दथे। मानेखोपमा महामारी हैजाले गाउ मासिए रे।  हैजा बाट बचेका तमाङ समुदाय हालको केतुके गाउ बसाई सरे। चिहान भएको स्थानलाई कालान्तरमा मानेभञ्ज्याङ हुन गएको हो भन्ने जनश्रुति पाईन्छ ।

राणा शासन कालमा आर्मी ब्यारेक थियो मानेभन्ज्याङमा । ब्यारेकमा लप्टन १जना सुविधार १ जना कोते १ जना हवल्दार १ जना बिगुल फुक्ने १जना र सिपाही २० जना गरि जम्मा२५ जना सैन्य थिए। कार्तिक देखि चैत सम्म ९०जना सैन्य हुन्थे। २००७ सालमा प्रजातन्त्रको उदय पश्चात मानेभन्ज्याङको आर्मी ब्यारेक ओखल्ढुंगामा स्थानतरन भएको थियो। २००७ साल सम्म मानेभञ्ज्याङमा बुधबारे हटिया लाग्ने गर्दथ्यो। गोदाम घर मा आर्मीको ब्यारेक थियो । हाल चौउरमा परिणत भएको छ। तालिम गर्न डुडिखेल छ हाल उत्त स्थानमा बिहिबारे हटिया लाग्ने गर्दछ। बारुदखाना मा गोलि गठ्ठा बनाउने स्थानमा हाल अस्पताल बनेको छ।

२०१७ सालमा अर्ग बहादुर राईले बिधालय धिमिलेमा स्थापन गरे पनि बिधार्थी नभएकाले २०१८ साल देखि मानेभञ्ज्याङमा स्थापना गरे। २०२१साल सम्म कुल बहादुर अधिकारीले स्कूल संचालन गर्नु भएको थियो। २०२२ साल देखि आसा जित मगरले स्कूल संञ्चालनको जिम्मेवारी लिए। २०२३ सालमा भूमि सुधार नियम लागू हुनु भन्दा पहिला आशा जितले स्कूल संचालन का लागि हरेक एक मुठी देखि २१मुठी बिच भएकाले १ रुपैयाँ २१मुठी देखि ४२मुठी भएकाले २ रुपैयाँ संक्लन गर्ने नियम बनाए  रकम उठान सकेको थिएन्। तर भूमि सुधार नियम लागू भए पछि गरिब बाट ५० पैसा मध्यम बर्गबाट ७५ पैसा धनीमानीबाट १ रुपैयाँ रकम संकलन गरि श्री भगवती स्कूल संचालन गर्न थाले। लंक बहादुर अधिकारीलाई महिनाको ७५ दिएर पढाउन थाले। पछि ३७००रुपियाँ उधारोमा पढाए पनि। चन्दा उठाउन ठुलो भुमिका निर्वाह गरेका थिए मताने बुढा भनिने बुद्धि कर्ण पुलामीले । मानेभञ्ज्याङ गाबिसमा  जम्मा त्यस बेला ४५० घरधुरी थिए।

माध्यामिक बिधालय स्थापना गर्नका लागि आसा जित मगर र बंक बहादुर राईले २०३८ साल काठमाण्डु बाट माध्यामकि बिधालय संचालनको लागि स्विकृत लिई २०३९ साल देखि संञ्चालन गरेको थिए। रामहरी खतिवडा र छत्र बहादुर राई यस बिधालयबाट पहिलो पल्टक २०४१सालमा SLC  उतिर्ण  गर्नु भएको थियो  । राष्ट्रिय गानका रचयिता ब्याकुल माईला पनि यसै बिधालयको उत्पादन थियो। पहिलो श्रेणीमा SLC पास हुनु हुने यस बिधालयको बिधार्थी मक पुलामी मगर थिए। उच्च माध्यामिक बिधालय संञ्चालनका लागि आसा जित मगरले योग्दान दिनु भएको थियो । टंक बहादुर अधिकारी कुल बहादुर अधिकारी बंक बहादुर राई र आसा जित मगरको  श्री भगवती माध्यामिक बिधालय शुचारु रुपले संचालन गर्न मुख्य योग्दान गर्नु भएको थियो।

२००७ सालमा बन्द भएको बुधबारे हटिया लाई शुचारु गर्न आसा जित मगरले २०४२ साल तिर फेरि बुधबारे हटिया संञ्चालन गर्न दिपक पौड्यालको नेतृत्वमा नाँच गान गरि बुधबारे हटिया सुरु गरे। तर बुधबार पैसा कारोबार नगर्ने परम्परा भएकाले फेरि अर्को हप्ता देखि बिहिबारे हटिया संञ्चालन गरे र हाल सम्म यथावत छ। हटिया लागे पछि सबैलाई आर्थिक क्षेत्रमा फाईदा भएको थियो र हाल सम्म पनि किफाईति भईरहेको छ।

ईलाका स्वास्थ्य चौकी हालको अवस्था सम्म ल्याई पुराउन दिपक पौड्येलको योग्दान रहेको थियो।  हुलाक कार्यलय  र साझा संस्थान वाणिज्य बैक बहुदल आउनु भन्दा मानेभञ्ज्याङ गाउमा स्थापना थियो। हालको मानेभञ्ज्याङ गाउको बिकास का लागि योग्दानमा गर्नु भएका अर्ग बहादुर राई कुल बहादुर अधिकारी टंक बहादुर अधिकारी आसा जित मगर र बंक बहादुर राईको गुण हामीले भुल्न हुँदैन् ।यि ब्याक्तिहरुले शिक्षा स्वास्थ्य र संचारका लागि योग्दान गर्नु भएको छ। 

जानकारीको स्रोत स्थानिय जेष्ठ नागरिक कुल बहादुर अधिकारी र आसा जित मगर बाट

रमाउदै फर्किन् SINGAPORE बाट सुमन भान्जी(D/O 4715)। नफर्क नेपाल भन्थे अष्ट्रेलियका साथीहरुले।

सुमन राई (D/O 4715) 

स्थान:- ललितपुर ढोला हिटी

पृष्ठभुमि:- सुमन राई भान्जी संग सिंगापुर,अष्ट्रेलिया र नेपाल बसाईका क्रममा आरोह अवरोहका  गफगाफ गर्न ढोलाहिटी पुग्दा 1630Hrsभएको थियो। सूर्यको प्रकाश चन्द्रागिरीको थुम्का पछाडि लुक्दै गरेको देखिन्थ्यो। फाल्गुनको महिना भए पनि जाडो हटि सकेको थिएन्।  प्राङ्गनमा चिया पिउदै सुमन भान्जीका कुराकानी सुनिरहदा बैराग र खुशी लागि रहेको थियो।

Time:-1630Hrs 

Date:- 09 March 2013 

मेरो नाम सुमन राई। सिंगापुरको के के अस्पतालमा जन्मेकी हुँ। Primary स्कूल  एलिङमा पढे।PSLE नतिजा 247 अंक ल्याएकी थिए।Cedar Girls Secondary स्कूल बाट ‌ओ लेवल उतिर्ण गरि सन् १९९५ डिसेम्वर महिनामा नेपाल फर्केकी  थिए। सन् १९९४ सालमा बाबा सिङ्गापुर प्रहरी सेवा बाट अवकास हुनु भएको थियो। वाल्यकाल र किशोर जीवन कसरि बिताउनु भएको थियो भनि चेष्टा राख्दा। हाँस्दै भनिन् मामा! बाल्यकालमा साथीहरु संग जीसीको प्ले ग्राउण्डमा थ्री स्टोन खेल खेल्थ्यौ हामी । पौडि खेल्न पुलिस एकेडेमीमा जान्थ्यौ आईतवारका दिन । बालबच्चाले पाउनु पर्ने बालअधिकार मैले गर्न पाउदा भाग्यामानी ठान्छु नी ! साथीहरु संग घुमघाम गर्न बुगिज मलमा जान्थ्यौ। ईष्ट कष्ट पार्कमा BBQ र  समुन्द्रमा पौडिन्थ्यौ । दशै पर्वमा मार हेर्न दशै घरमा जान्थ्यौ, नाचगान हेर्न परेड स्वायरमा जान्थ्यौ । तिहारमा भैलो खेल्थ्यौ साथीहरु संग। सिंगापुरको मन पर्ने खानाको जिज्ञासा राख्दा। देब्रे हातले कपाल मिलाउनु हुँदै केहि क्षण फूलचोकीको थुम्कालाई हेर्नु हुँदै टोलाउदै  भनिन्। फिसबल र नुडल अनि घुम्न जादा म्याकडनल्स खुबै खाईन्थ्यो। सुमन भान्जीको बोलीमा सिङ्गापुरका खानाको तलतल प्रस्टै  झल्केको देखिन्थ्यो।

सिंगापुर बाट नेपाल फर्कदाको अनुभव बारे जिज्ञासा राख्दा । चिया पिउदै बताईन् मामा! आफू जन्मेकी हुर्केकी र ज्ञान हासिल गरेकी देशबाट सधैका लागि बिदा भएर फर्कनु पर्दा न्यास्रो लागेको थिएन् मलाई। सायद  बाबा आमा बाट टाढिएर बसेकीले होला नेपाल पुग्नुमा हत्तारो थिए म। सिंगापुरका साथीहरुलाई सदाका लागि छोडेर फर्कनु पर्दा नरमाईलो त अवश्यनै भएको थियो। तर यस्ता भोगाई जीवनका एउटा पाटाहरु हुन् । नेपालको ईमिग्रेसनको कार्य कक्ष  देखेर छक्क भएकी थिए। वेल्टमा ब्यागेजहरु जाङमाथी जाङ भएर भुँईमा थुप्रेको देख्दा  अचम्म लागेको थियो मामा ! एरपोर्ट बाट घर फर्कदा धुवाँ धुलो देख्दा नरमाईलो लागेको थियो । सडकमा गाईबस्तु र कुकुरहरु खुल्ला हिडेको दगुरेको देख्दा अनौठो लागेको थियो । छरपष्ट बनेका घरहरु देख्दा रमाईलो लागेको थियो ।

अध्ययनको बारेमा प्रश्न गर्दा भान्जीले भनिन्। ए लेवल र बीवीए काठमाण्डौ बाट पुरा गरे। बिभिन्न किसिमका साथीहरु संग अन्तरकृया गर्ने मौका पाए। नेपाली भाषा बोल्न सिके । अंग्रेजी भाषाको मध्याम  भएकाले पढाईमा केहि समस्य भएन्। किनमेल र हिड्डुल गर्दा नेपाली भाषामा बोलचाल गर्न  समस्या भएको थियो ।

बीवीए पास गरे पछि स्ट्याण्डर्स चार्टड बैकमा साढे चार बर्ष काम गरे। एम बिए पढ्न मेल्वन बिश्वबिधालय अष्ट्रेलिया गए। मैले सिकेका कुरा आफ्नै देशमा काम गर्ने सोचले सन् २०१० मा नेपाल फर्के। योग्यता भन्दा पनि नाताबाद र कृपाबादले हुर्केको हाम्रो देशको समाजमा बिश्वको प्रसिद्ध नाम चलेको बिश्वबिधालयको प्रमाणपत्र अर्थहिन भएको छ। अहिले मेरो । तितो अनुभव र नैर्ष्यता  हुँदै बताईन् सुमन भान्जीले ।

फोटो साभार फेसबुक सुमन

मेलवन विश्व बिधालयमा २०मुलुकका  साथीहरु संग हिमचिम थियो । नेपाल फर्कने बेलामा ति मुलुकका साथीहरुले भन्थे किन फर्कनु हुन्छ नेपाल । तिम्रो योग्यता अनुसार काम गर्न पाउदैनौ! यस्ता भनाईले दुःखीत भएकी थिए म। केहि गर्छु युवा जोस जाँगर लिएर नेपाल फर्के । बिडम्वडा! मेरो दक्ष्यता अनुसार मैले काम गर्न अवसर पाईन्। बेरोजगारी भए।  मेरो दक्ष्यता र योग्यता भन्दा मुनीको काम गरिरहेकी छु सानो बिज्ञापन कम्पनीमा अहिले । भाबुक हुँदै अस्ताउन लागेको आकासलाई नियालिन्। अव PHD गर्न अष्ट्रेलिया जाने योजन गरेकी छु। यहा दक्ष्यको केहि मान्यता र कदर नहुदो रहेन्छ भन्नु हुँदै आक्रोस पोखिन नेपाल सरकारलाई ।

अन्तिममा फुर्सदको मौकामा कसरि दिन बिताउनु हुन्छ सोधे। घुमघाममा रुची भएकाले मुस्ताङ पदयात्रा गएकी थिए। अतिनै मनमोहक प्राकृति सौन्दर्य देख्दा लठ्ठै भएकी थिए। हाम्रो देश एकदमै रमाईलो छ तर के गर्ने नेताजीहरुले हामी जस्तो दक्ष्य युवाहरुलाई बिदेश पलायन हुने वतावरण देखेर वाक्व लाग्छ। मामा!!  

फोटो साभार फेसबुक सुमन